Mijn beste vriendin Anne Frank (2021)

Regie

Ben Sombogaart

Scenario

Paul Ruven, Marian Batavier

Release

9 september 2021

Producent

Paul Ruven, Hans de Weers

Duur

100 minuten
Filminformatie

Verhaal

Hannah Goslar (1928) en Anne Frank (1929) zijn boezemvriendinnen in de tijd dat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Wanneer de familie Frank onderduikt, verliezen ze elkaar uit het oog. Drie jaar later, in 1945, volgt een bijzondere ontmoeting tussen de twee meisjes in het concentratiekamp Bergen-Belsen. De moedige Hannah zet haar leven op het spel in de hoop haar sterk verzwakte vriendin te helpen.

Cast

Josephine Arendsen (Hannah), Aiko Beemsterboer (Anne), Roeland Fernhout (vader van Hannah Goslar), Lottie Hellingman (moeder van Hannah Goslar), Stefan de Walle (Otto Frank), Björn Freiberg (Bruno), Hans Peterson (chauffeur Heinz), Zsolt Trill (Fritz), Adél Jordán (Maria), Tünde Szalontay (Eva), Balazs Veres

Ontstaan

Allereerste Nederlandse bioscoopfilm over Anne Frank.

De film kreeg 650.000 subsidie van het Filmfonds. Ate de Jong werd in novembr 2019 ontslagen als regisseur. Ate de Jong op NU.nl op 8 november 2019: "Ik heb nooit ruzie gehad met Paul, maar ik heb wel zeventien, achttien maanden aan deze film gewerkt en daar wil ik een fatsoenlijke vergoeding voor. Die heb ik tot nu toe niet gekregen, en het gaat me te ver om te zeggen: laat dan maar zitten." Volgens de regisseur was er voornamelijk discussie over hoe historische gebeurtenissen in de film weergegeven zouden moeten worden. "Ik ben zelf ook geen heilige en soms pas je dingen wat aan om dramatische redenen, maar er zit nu wel heel veel in dat historisch onjuist is en ik vind dat je daar bij deze film heel voorzichtig mee moet zijn. Het is een gevoelig onderwerp." Wel heeft De Jong alle vertrouwen in Ben Sombogaart. "Ik vind Ben een hele goede regisseur. Uiteindelijk hoop ik dat dit gewoon een goede film wordt."

Anne Frank wordt gespeeld door de 17-jarige Aiko Beemsterboer, die eerder de hoofdrol vertolkte in de film Vechtmeisje. Haar beste vriendin, Hannah Goslar, wordt gespeeld door Josephine Arendsen. De 14-jarige actrice speelde vorig jaar in Mijn Bijzonder Rare Week Met Tess.

De opnames in Hongarije, onder leiding van Ben Sombogaart, werden in maart 2020 na vijf draaidagen in verband met het Coronavirus stilgelegd. Begin juli 2020 werden de opnamen hervat. De première was oorspronkelijk op 15 oktober 2020 gepland.

Kijkwijzer: 12 jaar (geweld, angst, grof taalgebruik, discriminatie).

Pers

Alex Mazereeuw op Filmkrant.nl op 31 augustus 2021: "(...) Zo wordt de film niet alleen een tragisch verhaal over te vroeg gebroken kinderlevens, maar óók een verhaal over moed en doorzettingsvermogen. Des te spijtiger is het dat Mijn beste vriendin Anne Frank in de weg wordt gezeten door de wat houterig geschreven dialogen. Gelukkig tillen de twee hoofdrolspelers hun materiaal boven de middelmaat uit. Arendsen (eerder al geweldig in Mijn bijzonder rare week met Tess) acteert vooral knap met haar ogen en hoeft Hannahs pijn nauwelijks te benoemen. Beemsterboer (Vechtmeisje) vult de jeugdige onbevangenheid van Anne knap in: ze is tegelijkertijd mythe én levensechte prepuber. Maar los van wat emotionele scènes in het concentratiekamp en de aandoenlijke chemie tussen de hoofdrolspelers, kleurt de film iets te vaak binnen de lijntjes. Het resulteert in een oerdegelijke geschiedenisles over een verhaal dat het verdiende om verteld te worden. Hannah Goslar – inmiddels 92 – vergat haar beste vriendin nooit. Gelukkig doet de Nederlandse filmwereld dat inmiddels ook niet meer."

Floortje Smit op Volkskrant.nl op 8 september 2021: " Gelukkig doet Mijn beste vriendin Anne Frank, verteld vanuit Hannah, niet aan heiligenverering. Aiko Beemsterboer geeft Anne lekker wat pit, Josephine Arendsen is leuk als haar ingetogen vriendin Hannah. Maar de actrices worden hopeloos gehinderd door het scenario, geschreven door Paul Ruven en Marian Batavier, dat ze het ene moment met een theeserviesje laat spelen en het volgende moment krakkemikkige dialogen over ‘tongen’ in de mond legt. Bovendien maakt het nooit duidelijk waarom Hannah zo loyaal blijft; Anne laat haar soms vallen als een baksteen. Ja, zo zijn meisjesvriendschappen op die leeftijd, maar wat was er nou eigenlijk léúk aan Anne? Niet alleen die vriendschap is ongeloofwaardig. De film is vooral erg in de scènes die zich afspelen in Bergen-Belsen. Het concentratiekamp wordt nooit meer dan een simplistisch geschetst decor. Het is een nadrukkelijk kleurloze plek waar mensen zéggen honger te hebben, zonder dat dat te zien is. Je kunt er tijdens een appèl gewoon weglopen. Scènes waarin Hannah valt met een emmer vol poep, of een bewaker zijn hond een stuk worst voert, zijn er overduidelijk om de ellende te benadrukken. Het krankzinnige effect is dat alles uit Mijn beste vriendin Anne Frank dat waargebeurd is, onrealistisch aanvoelt. Dat geldt extra voor de dramatische momenten, die door Sombogaart worden aangezet met een spannende montage en dito muziek. Het verhaal is hier en daar aangepast, onder andere in de finale. Als het Hannah eindelijk is gelukt om eten voor Anne over een muur te gooien, blijkt dat ze in diezelfde muur gewoon een flink gat kan maken. Even is de kijker in de apotheose een blik gegund op een Anne Frank die we nooit hebben gezien. Die met gemillimeterd haar een broodje naar binnen schrokt. Een dramatische ingreep kun je dat noemen. Of inspelen op een soort onfris voyeurisme."

Trouw.nl op 9 september 2021: "Het is een worsteling om een recensie over een film als Mijn beste vriendin Anne Frank te schrijven. Moet je nou de zoveelste middelmatige Nederlandse publieksfilm serieus nemen terwijl die z’n eigen onderwerp en dus ook z’n publiek niet serieus neemt? Moet je de film welwillend tegemoet treden omdat die over een belangrijk onderwerp gaat? Heeft het überhaupt nog zin om te schrijven over de platheid van het drama als je weet dat er straks gewoon weer een volgende publieksfilm in die stijl zal verschijnen? Het is ook niet makkelijk. Een film maken over de vriendschap tussen twee meiden in de jaren veertig van de vorige eeuw in de context van de meest verschrikkelijke misdaad uit de geschiedenis van de mensheid. Hoe combineer je de braafheid (‘Heb jij al met … getongd?’) met de horror? Het probleem van Mijn beste vriendin Anne Frank zit ’m onder meer in dat ‘tongen’. En in het feit dat zelfs de kampscènes je niet echt iets doen, laat staan de vrolijke en stoute meidenscènes in Amsterdam aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Eén uitzondering: Roeland Fernhout als de vader van Anne’s vriendin Hannah Goslar laat je de verschrikking voelen. Wanhopig probeert hij aan papieren te komen om Nederland te verlaten. God zal ons leiden, houdt hij Hannah voor, maar in z’n ogen zie je de naderende duisternis. Anne was niet alleen maar schattig De film wordt verteld vanuit het perspectief van Hannah Goslar, op wier boek de film is gebaseerd. Hannah is de brave van de twee, Anne is meer met jongens bezig en papt zomaar met een ander meisje aan, terwijl ze Hannah nog maar even daarvoor beloofde altijd samen te zullen blijven. De boodschap is duidelijk: Anne was niet alleen maar die schattige dagboekschrijfster. Scènes van hun jeugd in Amsterdam in 1942 worden afgewisseld met scènes in kamp Bergen-Belsen in 1945. De rest, zoals men zegt, is geschiedenis. Waarom neemt de film z’n eigen onderwerp niet serieus? Die woordkeuze van ‘tongen’ illustreert een halfslachtige poging om het verhaal aantrekkelijk te maken voor een eigentijds publiek, terwijl de jurkjes en de opgetrokken sokken en de accenten van de vaders een degelijk en ouderwets historisch drama suggereren. Door zo’n combinatie prikt een publiek feilloos heen, want het overtuigt niet. Het is niet geloofwaardig. Na zeven decennia films en documentaires over de Tweede Wereldoorlog is bovendien duidelijk dat het leven in de kampen rechttoe rechtaan dramatiseren niet werkt. Het reduceert de horror te veel tot een en-toen-dat-en-toen-dat-verhaal en dat wringt. Nogmaals, het is lastig om daar een oplossing voor te vinden, maar dat is de opgave waar je jezelf als maker voor plaatst. Je hebt acteurs nodig die het peilloze leed kunnen overbrengen en een scenario dat respecteert hoe onvoorstelbaar wreed de historische werkelijkheid was. Het vraagt veel finesse om het goed te doen."

Dana Linssen op NRC.nl op 7 september 2021: "(...) Mijn beste vriendin Anne Frank van regisseur Ben Sombogaart en scenarioduo Marian Batavier en Paul Ruven (De jacht op mijn verkrachter, Ushi Must Marry) wordt dat verhaal verteld vanuit het perspectief van een meisje dat wel overleefde: vriendin Hannah Goslar. Dat is na de vele hervertellingen die er wereldwijd van ‘Anne Frank’ als film, musical, of strip zijn gemaakt zowel een moedige als een heikele onderneming. Allereerst is er elk jaar een nieuwe generatie die voor het eerst met Anne Frank kennismaakt. Hoe vertel je haar verhaal voor hen, die niet noodzakelijkerwijs hetzelfde cultuurhistorische kapitaal als de makers met zich meedragen? Voor deze groep kunnen schoolvertoningen en lespakketten wellicht de geschiedenis dichterbij halen. Of je het als maker nu wilt of niet, elke film over Jodenvervolging en Shoah staat ook in de bredere traditie van eerdere films en de discussies die daaromheen ontstonden. Vaak waren dat moreel-esthetische vragen: wat kun je laten zien, wat is verbeeldbaar, hoeveel dramaturgische vrijheden kun je je als maker permitteren. Deze zullen wellicht voor de ouders en eventueel grootouders van jonge bezoekers meespelen tijdens het kijken. Ook deze bieden stof voor een gesprek. Ik kan niet zeggen hoe ik als onbevangen dertienjarige naar deze film zou kijken, wel dat ik er als ouder veel omheen zou vertellen en laten zien om context te creëren. Vanuit dat perspectief is elke verfilming van Anne Frank bij voorbaat zowel noodzakelijk als gedoemd te mislukken. De makers zijn zich dit bewust, en melden aan het begin van de film dat ze Hannah Goslars verhaal hebben ingedikt en ingekort. Dat wat overblijft is een mix tussen The Boy in the Striped Pyjamas (de filmversie van dit boek dateert uit 2008) en, zonder het oneerbiedig te willen laten klinken, een meisjesboek uit de jaren veertig. Hannah en Anne. De bedachtzame en de wereldwijze. De gevoelige en de brutale. Gewoon in het park, een beetje flirten met de jongens. Stiekem de ‘voor Joden verboden’ bioscoop insluipen. Vanuit het perspectief van de film is de opmerkzame Hannah veel meer op de hoogte van de doem die al over hun levens hangt dan Anne, en dat is op zich al een gedurfde keuze. Hannah Goslar overleefde, en is haar verhalen blijven vertellen, wereldwijd op scholen, in een kinderboek. Daarin spreekt het meest tot de verbeelding de ‘ontmoeting’ die ze aan het einde van Annes leven had door een schutting in Bergen-Belsen, toen ze haar leven waagde om haar uitgehongerde vriendin haar eigen kruimels te geven. Dat verhaal is groter dan welk oordeel over welke verfilming dan ook."

Filmuziek

Merlijn Snitker

Camera

Jan Moeskops

Montage

Herman P. Koerts

ProdDesign

Barbara Westra

Kostuums

Linda Bogers

Distributeur

Dutch Filmworks

Bioszalen

143 bij première

Kleur

Kleur
Trailer