Riphagen (2016)

Regie

Pieter Kuijpers

Scenario

Paul Jan Nelissen, Thomas van der Ree

Release

22 september 2016

Producent

Pieter Kuijpers, Sander van Meurs, Iris Otten, Joost de Wolf, Marion Welmers

Links

FT recensie | IMDB

Duur

130 minuten
Filminformatie

Verhaal

RIPHAGEN is een WOII-misdaad thriller gebaseerd op het leven van Andries 'Al Capone' Riphagen: bokser, zwarthandelaar, souteneur, maar vooral fervent Jodenjager, die in de Tweede Wereldoorlog onmetelijk rijk werd met het opsporen, afpersen en verraden van Joodse onderduikers. Hij waant zich onaantastbaar, totdat de jonge politieagent Jan van Liempd verbeten de jacht op hem opent…

Cast

Jeroen van Koningsbrugge (Andries Riphagen), Kay Greidanus (Jan van Liempd), Lisa Zweerman (Greetje Riphagen), Sigrid ten Napel (Lena van Liempd), Peter Blok (Gerrit van der Veen), Anna Raadsveld (Betje Wery), Antoinette Jelgersma (Esther), Tjebbo Gerritsma (Joop Out), Micha Hulshof (Albert Kok), Sieger Sloot (Frits Kerkhoven), Boris Saran (Gerhard Badrian), Richard Gonglag (Willy Lages), Bob Stoop (Charly Hartog), Peter Drost (Herbert Oehlschlägel), Michel Sluysmans (Wim Sanders), Mark Rietman (hoofd veiligheidsdienst)

Ontstaan

De film is gebaseerd op het boek Riphagen, geschreven door journalisten Bart Middelburg en René ter Steege. Gebaseerd op ware feiten en personen.

De film heeft 2,5 miljoen euro gekost.

De opnamen startten op 10 september 2015.

Regisseur Pieter Kuijpers: “Met RIPHAGEN wil ik de andere kant van de oorlog laten zien en proberen het heroïsch beeld dat nog steeds bestaat van de Tweede Wereldoorlog te herzien. Het is geen film over een held, een heldendaad, of over een slachtoffer. Maar over een dader. Een dader die om puur opportunistische redenen voor de verkeerde kant van de historische scheidslijn kiest; voor geld, status, eer en macht. Hoe hij het spel gespeeld heeft wil ik laten zien in de film.”

De VPRO zal de driedelige tv serie RIPHAGEN later uitzenden op NPO3.

Riphagen is ook te zien via Netflix in 130 landen.

Kijkwijzer: 16 jaar (geweld, grof taalgebruik).

Pers

Jos van der Burg in 'Het Parool' van woensdag 21 september 2016: "Dat in de Tweede Wereldoorlog niet ­iedere Nederlander in het verzet zat, is een open deur. Maar wat de Amsterdamse Jodenverrader Andries Riphagen uithaalde, is nauwelijks te vatten. Of willen we het niet begrijpen, omdat we niet willen geloven dat er volkomen gewetenloze mensen bestaan? (...)"

Marco Weijers op 'Telegraaf.nl' van 21 september 2016: "(...) Van Koningsbrugge speelt ras-opportunist Riphagen met een bedrieglijke, joviale charme. Acteur Kay Greidanus is een ontdekking als zijn tegenstrever. Hij geeft de jonge politieagent Jan van Liempt gestalte, die daadwerkelijk in het verzet zit. Als dit verzonnen personage lucht krijgt van Riphagens smerige spelletjes, zet hij alles op alles om hem te pakken te krijgen. Cineast Pieter Kuijpers (Van god los, Hemel op aarde) serveert een intrigerende mix van historische feiten en aannemelijke fictie, die alleen soms net iets te toevallig met elkaar verbonden worden. Intussen speelt deze oorlogsfilm een spelletje met de kijker. Want ondanks zijn doortraptheid, weet Andries Riphagen op persoonlijk vlak soms toch onze sympathie te winnen. Andersom ondergraaft de regisseur het standaardbeeld van Nederlanders die koppig weerstand boden tegen de Duitsers. De meerderheid hield zich afzijdig, maakt deze film met onberispelijke sfeertekeningen duidelijk. En zelfs bij het verzet speelden eigenbelang en machtspolitiek soms een rol, zeker na de oorlog. Ook die bredere context maakt dat Riphagen boeit én schokt."

Bor Beekman in 'de Volkskrant' van 22 september 2016: "(...) Wat Riphagen onderscheidt van veel oorlogsdrama's is de zakelijke wijze waarop Kuijpers het plompe geweld beschouwt. Hij legt geen extra nadruk op het antisemitisme, dat is er gewoon. Pijnlijker is de getoonde onverschilligheid over het leed van de Joden. De film laat zien hoe de Amsterdamse politie en Amsterdamse onderwereld gedijden bij het Jodenvrij maken van de stad. Hoofdrolspeler Jeroen van Koningsbrugge mag vooral bekend zijn van zijn tv-optredens, maar toonde zich al vaker een bekwaam filmacteur (Links, De surprise). Zijn Riphagen, met fors postuur en bolle kale kop, overtuigt volkomen als een man die in elk gesprek binnen een fractie van een seconde bepaalt of hij boven of onder ligt, die elke ruimte om te intimideren benut. Dat hij soms bluft en behendig manoeuvreert tussen de hem wantrouwende Duitsers, maakt dat de kijker zich toch een beetje in Riphagen kan verplaatsen. Omdat Riphagen zich als persoon gedurende de film verder niet bijster veel ontwikkelt, schoven de scenaristen een verzonnen personage in de filmbewerking van het boek van Bart Middelburg en René ter Steege: die ene rechtschapen politieagent Jan (Kay Greidanus), die zich heimelijk inzet voor het verzet. Zonde: de saaie jongen slokt een groot deel van de film op. Interessanter, want moreel diffuser, zijn de vrouwenrollen op de achtergrond: Riphagens zwangere vriendin en een Joodse verraadster. Tijdens het eindspel leunt het scenario te veel op toevalligheden, waaronder het gehannes met een kettinkje dat van personage op personage wordt doorgegeven. Ook is de dialoog soms erg informatiedicht, zelfs in scènes vol getrokken pistolen: 'Wie is dat?' 'Wim Sanders, het hoofd van de CID, de centrale inlichtingendienst, wij verzamelen informatie voor het verzet!' Riphagen ontglipt zo nog bijna aan de kijker. Toch sluit Kuijpers, die hierna stopt met regisseren, zijn carrière op bijzondere wijze af. Meer dan het verhaal van één onverlaat schetst de filmmaker hier een cultuur: die van de opportunistische Hollander in oorlogstijd."

Ronald Rovers in 'Trouw' van donderdag 22 september 2016: "(...) "Had iemand er maar omheen gedraaid. Maar nee, het eerste slachtoffer van een Nederlandse oorlogsfilm is meestal de spanning. Al voor het eerste kwart van 'Riphagen' voorbij is, is van alle personages duidelijk aan welke kant ze staan en mogen ze die positie de rest van de tijd benadrukken met platte teksten: 'Ik ga niet nog meer mensen verraden. Dat kan ik niet.' In werkelijkheid duurde het soms de hele oorlog voor je wist aan welke kant iemmand stond. (...) Jeroen van Koningsbrugge probeert van Riphagen het manipulatieve monster te maken dat hij was, maar camera en scenario ondermijnen de boel. Het cruciale belang van zwijgen en verbergen in oorlogstijd had veel meer weerslag moeten krijgen in de vorm. (...) RIPHAGEN is qua locaties en historische details een grote productie, maar soms krijg je de indruk dat bij dit soort films het production design met z'n gelakte auto's en keurige kostuums als het pièce de resistance wordt gezien en ddat scenario en camera de sluitposten zijn. Een fundamentele vergissing."

Filmuziek

Martin Vonk, Jaap de Weyer

Camera

Bert Pot

Montage

Herman P. Koerts

ProdDesign

Alfred Schaaf

Geluid

Antoin Cox

Distributeur

September Film

Bioszalen

73 bij première

Kleur

Kleur

Meer info

Facebook: https://www.facebook.com/RiphagenFilm
Afbeeldingen
Trailer