Happy end (2009)

Regie

Frans Weisz

Scenario

Judith Herzberg

Release

1 oktober 2009

Producent

Hans de Weers, Reinout Oerlemans, Marina Blok, Erwin Godschalk

Studio

Eyeworks Egmond Film and Television

Duur

90 minuten
Filminformatie

Verhaal

Het is 1995. Was destijds het motto 'Hoe te leven?', nu draait het in dit drama dat soms een tragikomedie dreigt te worden om de vraag 'Hoe te sterven?' De nog steeds door de oorlog geplaagde joodse familie verzamelt zich rond het ziekbed van de oude Simon. Zijn vijftien jaar geleden overleden echtgenote Ada kijkt toe en ziet hoe iedereen onmachtig is en zijn geheimen koestert. 'Niets gaat ooit voorbij', meent schoonzoon Nico, de dokter die niet tegen stervende mensen kan. Dochter Lea vreest dat na de dood van Simon de familie uit elkaar zal vallen, als kralen van een snoer. En Simon zelf? Die glimlacht als hij feestgedruis hoort binnenwaaien. Het buurmeisje viert ondanks alles gewoon haar verjaardag. Misschien moet je jong zijn zoals zijn kleinzoon Isaac, om zonder twijfel te weten wat juist en goed is en voorzichtig maar vastberaden de ban te kunnen verbreken.

Cast

Pierre Bokma (Nico), Kitty Courbois (Ada), Peter Oosthoek (Simon), Catherine ten Bruggencate (Lea), Marjon Brandsma (Dory), Sigrid Koetse (Duifje), Rijk de Gooyer (Zwart), Edwin de Vries (Hans), Annet Nieuwenhuijzen (Riet), Ingeborg Loedeman (Pien), Jip Loots (Isaac), Sophie van Winden (Xandra), Myranda Jongeling (Xantippe), Hugo Haenen (Alexander), Géza Weisz (Chaim), Jasper Gottlieb (Moshe), Gaite Jansen (Mira), Elke Leenhouwers (Sarah), Carolien Spoor (Rivka), Frauke Leenhouwers (Sita), Sammie de Vries (Bert), Charlie Chan Dagelet (Aletta), Chava voor in ’t Holt (Caroline), Laura de Boer (Doortje), Hein van der Heijden, Turan Furat, Jan de Jong, Daniel Samkalden, Sieger Sloot, Margo Dames, Batya Wolff, Rogier Schippers, Nicole Moerland, Laura de Boer, Atilla Bellux, Tijn Docter, Map Nihom, Micky Hoogendijk, Dick Engelbracht, Ben Manasser (zoon Isaac), Aida Mussach

Ontstaan

De titel van het stuk was Simon, maar omdat de film SIMON al bestond, moest een andere titel worden gekozen.

HAPPY END is geproduceerd door Eyeworks Film & TV Drama in coproductie met de NPS. De film kwam tot stand met subsidie uit de regeling lange speelfilm en de suppletieregeling van het Nederlands Fonds voor de Film, het CoBO-fonds en Stimuleringsfonds.

Frans Weisz voltooit met HAPPY END een unieke filmtrilogie. Met LEEDVERMAAK (1989), QUI VIVE (2001) en HAPPY END heeft Weisz voor het eerst inde Nederlandse filmgeschiedenis een drieluik gemaakt over één familie meteen identieke cast. Vooral de deelname van Rijk de Gooyer is bijzonder. Het was Pierre Bokma die De Gooyer overtuigde om mee te doen aan de film. De 82-jarige acteur had al acht jaar geen film meer gemaakt. Zijn carrière stond op een laag pitje sinds hij in 2005 werd getroffen door een hersenbloeding. Omdat hij geen teksten meer kon reproduceren, speelde hij een zwijgende rol. Omdat het met De Gooyer niet goed ging, waren er van het scenario drie varianten gemaakt; behalve de normale versie was er ook een script waarbij De Gooyers rol verbaal wordt overgenomen door Sigrid Koetse (in het scenario zijn vrouw).

Het samenspel was samengebald tot vier weken, omdat Pierre Bokma niet langer beschikbaar was.

Cameraman Goert Giltay moest om privéredenen verstek laten gaan. Richard van Oosterhout is zijn vervanger.

Het scenario van HAPPY END werd twee keer afgewezen door het Filmfonds, maar begin 2008 kreeg het zijn goedkeuring. Judith Herzberg en Frans Weisz kregen een conflict in aanloop naar de film. Euthanasie is in de film onbespreekbaar en dat komt volgens Frans Weisz omdat schrijfster Judith Herzberg zelf tegen euthanasie is en zich tegen het idee verzet dat oud leven uit gemakzucht wordt beëindigd (Het Parool, zaterdag 4 oktober 2008; pagina 33).

Opgenomen in o.a. Haarlem (Wilhelminapark), Aerdenhout.

De film speelt in 1995. Bij het GVB bleek nog maar een tram uit dat jaar te rijden, die was niet te huur, dus de opnamen moesten tijdens de gewone dienst worden gemaakt.

Uitgebreide informatie over de totstandkoming van de film staat in ‘Vrij Nederland’ van 13 december 2008 (pagina’s 68-81). In het blad ‘Hollands Diep’ vijn delen gepubliceerd van het dagboek dat Frans Weisz bijhield tijdens de opnamen. Frans Weisz had het zwaar met vele ruzies.

De feestelijke vertoning van HAPPY END vond plaats op zaterdag 26 september 2009 in aanwezigheid van de cast met onder meer Pierre Bokma, Catherine ten Bruggencate, Kitty Courbois en Edwin de Vries.

Facts

Met LEEDVERMAAK (1989), zijn eerste film uit het drieluik, en BIJ NADER INZIEN (1991) won Frans Weisz een Gouden Kalf voor Beste Regie.

Pers

Dana Linssen in 'NRC Handelsblad' van 30 september 2009: "(...) Happy End draagt niet de goedkeuring van schrijfster Herzberg, die haar toneelstuk Simon niet naar haar zin bewerkt zag. (...) Deze mensen zijn in het collectieve filmgeheugen gaan zitten en je bent van ze gaan houden. Tegelijkertijd hebben hun gedoetjes en geheimen, hun gekibbel en gekissebis niet meer impact dan een luxe soap. Het grote thema van de film – euthanasie – komt er bekaaid van af. (...) De kracht en de emotie liggen in de pauzes, de stiltes, wat wel gezegd wordt en wat niet. Met deze topcast, die in de twintig jaar die het project omspant gelijk is gebleven, mag je ook wel verwachten dat dat met kunde gebeurt. Maar het maakt deze keer dramatisch en dramaturgisch relatief weinig indruk, omdat er zoveel moet worden uitgelegd en herhaald (althans, dat moeten Frans Weisz en zijn producenten hebben gedacht), dat de film maar niet op gang komt. Wat rest is dan een eigenaardig einde. Omdat het in zo’n andere kleur en tint dan de rest van de film gedraaid is, kan het niets anders zijn dan een droom, of een doodsvisioen. Is dat het ‘happy end’ waarvan de titel spreekt? Het lijkt wel alsof de filmmaker een loopje met ons neemt. Maar waarom? Niet elegant."

Mario Wisse in ‘Metro’ van donderdag 1 oktober 2009: “(…) Uitstekende acteurs, waaronder de altijd goede Pierre Bokma, de een hele film lang zwijgende Rijk de Gooijer en de jonge en talentvolle Sophie van Winden. Probleem: het verhaal is niet altijd even goed te volgen. Want hoe zit het nou precies qua familiebanden? Weisz zei dan afgelopen week in De Wereld Draait Door wel dat het ook voor mensen die de eerste twee delen niet hebben gezien prima te volgen is, maar Metro waagt dat te betwijfelen.”

Pauline Kleijer op Cinema.nl op 1 oktober 2009: (...) Het is een fraaie reünie. Kitty Courbois is weer van de partij, hoewel haar personage Ada dood is; als geestverschijning doet zij in de zijlijn mee. Ook Rijk de Gooyer werd opgetrommeld, voor wat tragisch genoeg wel zijn laatste filmrol moet zijn. Tekst heeft hij niet, maar hij is er. Happy End zou op zichzelf moeten kunnen staan, maar dat lijkt een onhaalbare kaart. Zelfs voor wie Leedvermaak en Qui Vive gezien heeft – of bekend is met de toneelstukken van Judith Herzberg die aan de basis liggen van de trilogie – blijven de familieverhoudingen moeilijk te doorgronden. De personages zijn zo vaak gescheiden en hertrouwd dat de korte uitleg aan het begin van de film eerder verwarrend dan verhelderend werkt. Want hoe zat het ook alweer? Nico trouwde in Leedvermaak met Lea, maar keerde later terug naar zijn eerste vrouw Dory. Die had in de tussentijd een verhouding met Lea’s vader Simon, van wie ze een kind kreeg – de inmiddels 18-jarige Isaac. En Isaac heeft weer een oogje op Xandra, de dochter van Lea’s tweede echtgenoot, die omkwam bij een auto-ongeluk. Het zijn soap-achtige verwikkelingen, die in de behandeling van Weisz en Herzberg afwisselend emotionele zwaarte en een lichtvoetige toets krijgen. Tussen die twee uitersten ligt een spanningsveld, dat ook de oorsprong vormt van een conflict tussen de schrijfster en de regisseur. Waar Herzberg subtiel is en graag iets overlaat aan de kijker, is Weisz de man van het grote gebaar. Humor en lucht zijn schaars in Happy End. De film is topzwaar aan karakters en verhaallijnen en maakt een rommelige indruk, waardoor vooral de jonge acteurs buiten de boot vallen. Hun karakters komen nauwelijks uit de verf, hun scènes missen geschiedenis en relevantie. Het maakt Happy End tot de minst sterke aflevering in de trilogie. Bij vlagen zorgen sterk spel en mooie dialogen voor tegenwicht, maar hoeveel er ook gepraat wordt, de grootste kracht schuilt in alles wat onuitgesproken blijft. Het woord ‘dood’ komt over niemands lippen."

Filmuziek

Fons Merkies

Camera

Theo Bierkens, Richard van Oosterhout

Montage

Michiel Reichwein

ProdDesign

Gert Brinkers

Geluid

Marcel de Hoogd

Distributeur

Benelux Film Distribution

Bioszalen

9 bij première

Kleur

Kleur

Meer info

www.happyenddefilm.nl
Afbeeldingen